Po całodniowym szaleństwie związanym z degustacją Juhfarków w winnicy Tornai zdecydowaliśmy, że niedzielę spędzimy na spokojnym kosztowaniu trunków długowłąsego Laciego Jásza (A nagybajuszú Jász Laci Pincéje). Kim on jest? Pewnie nikt z Was o nim nie słyszał - a żałujcie - jest to człowiek, który zakochał się w Somló i tworzy tam wina, które potrafią zamknąć usta nawet największym niedowiarkom. Dlaczego? Po pierwsze, duża część z nich, jak na Somló, jest nadzwyczaj elegancka i pijalna. A reszta... Dość ekstremalna, ale o tym będzie nieco później. Jeśli jeszcze tego nie wiecie, okręg winiarski Somló składa się z trzech wzgórz - głównego Somló, położonego od niego na zachód Ság-hegy, oraz Kis-Somlyó, które leży na południowy-zachód od centrum regionu. Są to wygasłe wulkany, które powstały w ostatnich kilkunastu milionach lat, jako efekt aktywności sejsmicznej w Kotlinie Pannońskiej. Najbardziej znane wina pochodzą z Somló, lecz - co pokazała degustacja - również góra Ság posiada wspaniałe terroir.

Piliście kiedyś czerwone wino pomarańczowe? A czy w ogóle coś takiego jest? Owszem - choć prawdopodobnie nie odróżnicie go od innych win czerwonych - bo różnica w smaku, a tym bardziej w barwie jest minimalna. Takim przykładem wina jest Naracsbor Cabernet Sauvignon-Syrah 2015. Ta sama technologia co w przypadku win białych, a efekt - również zadziwiający. Fantastyczne, bardzo owocowe wino o ciemnopurpurowej barwie, w nosie wyczuwalnych nutach wiśni, czerwonego jabłka, w ustach sporo tanin, dużo owocu, potężna struktura, jedwabiście gładkie ciało. To wszystko oparte o naturalną wyrazistą kwasowość daje wino wręcz epickie. Jedno z najlepszych win czerwonych, jakie piłem na Węgrzech. Ocena: ****/*****. Petarda.

Mieliśmy spędzić z Lacim półtora, góra dwie godziny. Jednak kosztowaliśmy jego win i dyskutowaliśmy przez prawie cztery. Poruszonych zostało wiele tematów, zarówno jeśli chodzi o praktyczne aspekty winiarstwa, jak i nastawienie samego Laciego do tego, co robi. Oprócz win, gospodarz ugościł nas przepysznym śniadaniem, gdyż nie pomyśleliśmy za wczasu, żeby zrobić porządne zaopatrzenie. Szynki, węgierskie kiełbasy, ale także wędzony łosoś doskonale komponowały się z podawanymi trunkami. Wyruszyliśmy w dalszą drogę z pełnymi żołądkami i przekonaniem, że odkryliśmy miejsce, które pełne jest niespodzianek i wspaniałych win. Degustowałem z Andrzejem Staniszewskim (blog Trzy Kolory Wina) oraz Piotrem Wdowiakiem (Z winem do kina) na zaproszenie László Jásza.

Rzadko miewam okazję spotkać się z czytelnikami. Z racji dystansu jest to trudne zadanie. Jednak jeśli już jakiś czytelnik się pojawia w Budapeszcie, to staram się spotkać z nim na kawę, lub co oczywiste - wino. Na miejsce naszej pogawędki z panem Andrzejem wybrałem Kadarka Wine Bar, gdyż wiele czytałem o szerokim asortymencie oraz przyjemnej atmosferze tego miejsca. Udalismy się tam zaraz po otwarciu, przez co nie napotkaliśmy na spore tłumy i mieliśmy możliwość skosztować kilka fajnych win. Poniżej znajdziecie opisy i oceny każdego z nich.

 

Nowoczesne wnętrza (fot. własna)

Zaczęliśmy od lekkiego wina musującego Gedeon Perle 2015 z regionu winiarskiego Kunság. Wino to powstaje ze szczepów Riesling, Sauvignon Blanc i Arany Sárfehér, dojrzewając w stali i butelce. Barwa jasnozłota, delikatne, niewiekie bąbelki. W nosie nuty polnych ziół, kwiatów oraz winogrona. W ustach nieco zielone, trochę nut kwiatowych, miodu, owoców egzotycznych - papai, mango, delikatna nutka petrolu. Ocena: ***. Całkiem ukontentowani przeszliśmy do degustacji win stałych. Następnie, za namową pana Andrzeja nadeszła pora na Lenkey Korai Öröm 2012. Nazwa znaczy tyle, co wczesna radość. I chyba była dość mocno sugestywna, bo wino nie do końca nas przekonało. Posiada jasnozieloną barwę, w nosie wyczuwalne są delikatne nuty cytrusowe, kwiatowe. W ustach cytrusy, wyczuwalna mineralność, miód, morele, goryczka. Finisz z nutami papierówek. Ocena: **/***. Spodziewaliśmy się więcej.

 

Biedronki... (fot. własna)

 

Kolejnym winem było Bajnóczy Olaszrizling 2014 z Szent György-hegy w regionie winiarskim Badacsony. Oko: piękna, złota barwa, w nosie miód, mango oraz nuty kwiatowe, w ustach wyraźna kwasowość, nuty figi, suszonych owoców. Przyzwoita koncentracja, delikatnie wyczuwalny botrytis. Przyjemne, choć brakuje znanej z tego siedliska mineralności. Ocena: ***. Sięgnąłbym jeszcze raz.

Następnie nadeszła pora na poważne wino, w naszych kieliszkach zagościł Kolonics Juhfark 2015. To młody, aczkolwiek dysponujący wielkim potencjałem Juhfark, który zupełnie oddaje charakter szczepu i miejsca, z którego pochodzi. Posiada jasnozłotą barwę, w nosie wyczuwalna słona mineralność, kremowość, delikatne nuty kwiatowe oraz miód. W ustach rześka, aczkolwiek uładzona kwasowość, delikatna mineralność, wyraźne nuty miodowe, jabłko, pigwa. Jest struktura, jest ciało, choć jeszcze brakuje dojrzałości (przyjdzie z czasem). Dobre, ale będzie jeszcze lepsze. Ocena: ***/****.

 

Poważne wino do poważnych rozmów (fot. własna)

 

Potem swobodnie przeszliśmy do win czerwonych. Sięgneliśmy po Tüske Kadarka 2013 z Szekszárdu. Posiada ono jasnoczerwoną barwę, w nosie nuty jeżyn, owoców leśnych, ale i niezbyt przyjemne nuty acetonu. W ustach wyraźne wyczuwalne nuty owoców leśnych, delikatna kwasowość, lekka struktura. Nieco wystaje tu alkohol, na finiszu delikatna goryczka i nuty pieprzne. Ocena: **/***. Zdecydowanie poważniejszym winem było Fekete Cabernet Franc Válogatás 2012, również z Szekszárdu. Posiada piękną purpurową barwę. W nosie nuty owoców leśnych, wiśni, czekolady. W ustach niesamowita koncentracja, ale wciąż sporo owocu, głównie jeżyn. Jest kwasowość, jest ciało, są taniny. Wszystko w odpowiednich proporcjach. Długi finisz, z nutami owoców leśnych. Jest to idealny przykład na to, że Szekszárd jest idealnym miejscem dla Cabernet Franc. Ocena: ****. 

 

Świetny wybór (fot. własna)

Na deser zdecydowaliśmy wziąć Zsirai 5 puttonyos aszú 2006 z Mád. Bursztynowa barwa, w nosie nuty miodu, dalej morele, brzoskwinie, z początku pojawiła się nuta acetonu, ale po otwarciu się wina ustąpiła. W ustach nuty miodowe, cytrusy, morele, brzoskwinie, świeże, żwawe, z dobrym balansem między słodyczą i kwasowością. Dobre wino, ale daleko mu do największych aszú, chociażby z tego rocznika. Ocena: ***/****. Na sam koniec nadeszła pora na kuriozum, czyli wino pomarańczowe Breitenbach Narancsbor 2013 z Bodrogkisfalud (Tokajski region winiarski). Barwa bursztynowa wpadająca w pomarańcz, w nosie miód, cytrusy, brzoskwinia, pigwa. W ustach wyczuwalne taniny, goryczka, delikatna słodycz. Dalej suszone owoce, pigwa, czerwone jabłko. Dobra struktura, ciekawe wino. Jest to zdecydowanie jedno z lepszych win pomarańczowych, jakie miałem okazję pić. Ocena: ****. 

 

Miód na nasze serca (fot. własna)

Warto było wybrać się z panem Andrzejem na tę degustację, miał możliwość sięgnięcia po wina, które rzadko trafiają na polskie półki. Ja także skorzystałem z okazji, by poszerzyć moją własną wiedzę, gdyż do tej pory nie sięgałem po owe wina. Zaś do samego baru będę wracał z dużą chęcią, gdyż oprócz bogatej karty win posiada także szeroką ofertę gastronomiczną - czy to zakąski, czy też dania główne. Degustowaliśmy na koszt własny.

Lubię czasem trochę luksusu. A któż nie lubi? Oczywiście luksus to pojęcie względne - dla każdego może znaczyć coś innego. Na przykład wino - dla jednego luksusem będzie butelka z Biedronki za trzy dychy, dla innego zaś będzie nim wyjątkowy rocznik Barolo czy Bordeaux. Prawdziwym jego symbolem jest jednak Champagne. Zarówno ze względu na cenę, jak i wyjątkowe walory smakowe. Dlatego też w wielu miejscach na świecie naśladuje się Francuzów, tworząc nowe marki win musujących, które mają na celu skopiować ten model, który tak świetnie sprawdza się w Szampanii. Nie inaczej myślał József Kreinbacher, zakupując w 2002 pierwsze działki na zboczu góry Somló. Kilka lat później zbudował tu nowoczesną winiarnie i zatrudnił francuskiego specjalistę - Christiana Forgeta, który pomaga w produkcji tutejszych win musujących. I pomaga z niemałym sukcesem - owe trunki zyskują uznanie w światowych konkursach winiarskich.

 

Eleganckie w swej prostocie... (fot. własna)

Kreinbacher Extra Dry Méthode Traditionelle to przykład elegancji, którą można osiągnąć, jeśli wykorzysta się wszystkie atuty danego siedliska. Trzon wina stanowi popularny na Somló swojski Furmint, uzupełnia go zaś światowe Chardonnay (85%-15%). Posiada on jasnozłotą barwę, wino po przelaniu do kieliszków pieni się obficie, jednak dzięki tradycyjnej metodzie produkcji bąbelki uwalniają się stopniowo, przez co dłużej można rozkoszować się pełnią smaku. W nosie wyczujemy nuty kwiatowe, ziołowe, miód, jabłko i trochę petrolu. W ustach na pierwszy plan wysuwa się przyjemna, rześka kwasowość, której towarzyszy charakterystyczna, szomlońska mineralność, znajdziemy tu nuty grapefruita, czerwonych jabłek oraz pomelo. W tle przewija się delikatnie nutka petrolu. Następnie pojawia się lekka, aczkolwiek przyjemna goryczka. Finisz dość długi, z nutami zielonego jabłka. Złożone, przyjemne wino, które jakością nie odstaje od musiaków z Szampanii. Oczywiście nie gra w tej samej lidze, co najlepsi, ale stanowi dowód na to, że na Węgrzech, a zwłaszcza na Somló można zrobić świetnie wina musujące w rozsądnej cenie. Ocena: ****. Cena 3200 HUF (45 PLN). I choć cena może tego do końca nie sugeruje - taki musiak stanowi dla mnie odrobinę luksusu, po którą z chęcią sięgam. Źródło wina: zakup własny autora.

Somló to jeden z moich ulubionych węgierskich regionów winiarskich, a Somlói Apátsági Pince to jedna z najlepszych tamtejszych winnic. Lubię ich wina i zawsze chętnie po nie sięgam, gdyż nie schodzą poniżej pewnego poziomu. Podczas mojego pierwszego (ale jestem pewien, że nie ostatniego!) pobytu na Somló otrzymałem od Zoltána Balogha Hárslevelű 2012, które aż do wczorajszego dnia czekało na swoją kolej. W międzyczasie Somló nawiedziła potężna wichura z gradobiciem, w niektórych miejscach niszcząc nawet 100% plonów. Już wiadomo, że rok 2016 będzie jednym z najsłabszych w najnowszej historii Somló, dlatego kto może, niech wspiera winiarzy kupując tamtejsze wina.

 

Jest moc! (fot. własna)

 

Somlói Apátsági Pince 2012 to jedyne wino z tamtego rocznika zawierające cukier resztkowy (6,9 g/l), który tak często pojawia się w winach tego producenta, nadając im krągłości i balansu. Posiada ono głęboką, złotą barwę, w nosie wyczuwalne są nuty kwiatów lipy, miodu, melona oraz rumianku. W ustach delikatnie miodowe, pojawia się melon, cytrusy, suszone owoce, dalej mamy nuty kwiatowe, lekką kwasowość (5,9 g/l) oraz wyczuwalną mineralność. Sporo alkoholu (13,5%), który nadaje mu pazura. Finisz średni, przyjemny, z lekką goryczką. Solidne wino, które oddaje ducha tego wygasłego już wulkanu. Ocena: ***/****. Cena: 3290 HUF (46 PLN).

Dziś nie do końca będzie o winie - choć może inaczej - nie będzie szczegółowych opisów win, bo nie na tym chciałem się skupić. W sobotni wieczór po raz kolejny zorganizowano Somló Éjszakai Pincetúra, wydarzenie, które ma na celu zaprezentowanie jak największej liczby producentów w tym niewielkim regionie winiarskim. My również zdecydowaliśmy się przybyć na ową mityczną górę, zwłaszcza, że państwowa kolej oferowała zniżki na podróż. Dodatkową motywacją było oczywiście zobaczenie tego miejsca na własne oczy, nie tylko przez pryzmat powstałych tam win.

 

Charakterystyczna sylwetka (fot. własna)

Przyjechaliśmy dość późno, dlatego też dysponowaliśmy niewielką ilością czasu - udało nam się odwiedzić zaledwie siedem z ponad czterdziestu winnic. Nie skupiłem się zbytnio na notowaniu - większość z win próbowałem kilka miesięcy wcześniej na imprezie w Hotelu Gellért, raczej chodziło o poznanie miejsca i ludzi, którzy tu tworzą. Zaczęliśmy od Szalai Pince, ich Juhfark 2013 wyjątkowo przypadł mi do gustu, ostatnie kilkaset sztuk czeka na nabywców w piwniczce. Podano też młody Irsai Olivér 2015 oraz Juhfark 2015, jak też słodkiego Furminta z późnych zbiorów. Przyzwoite wina, czekam na chwilę, kiedy pojawią się w butelkach. 

 

Widok na górę z winnicy Szalai (fot. własna)

Ruszyliśmy w stronę Kolonics Pince i Fekete Pince, po drodze zachaczając o Clements Pincészet. W obu winnicach spróbowałem po jednym winie - Juhfarku, obydwa przyzwoite, po czym ruszyliśmy dalej. Dotarłem do Somlói Apatsági Pince - gdzie rozmawiałem i kosztowałem wina przygotowane przez Zoltána Balogha. Winnica ta jest jedną z moich ulubionych - i z pewnością tam wrócę, chociaż raczej nie w trakcie tak wielkiej imprezy. Największe wrażenie zrobił Juhfark 2013 - chciałbym mieć to wino, ale niestety nie ma go już w sprzedaży...

 

Zoltán opowiada o swoich winach (fot. własna)

Kolejną odwiedzoną winnicą była Spiegelberg Borpince. I tutaj sporo się działo, oprócz dużej liczby odwiedzających, cały czas grała muzyka i degustowaliśmy wina Stephena. Oczywiście nie mogło zabraknąć dyskusji na tematy okołopiłkarskie, gdyż kilka godzin wcześniej Wegry zremisowały z Islandią. I tutaj kosztowaliśmy Juhfarka, który również tutaj pokazuje swoje piękne oblicze. Później poszliśmy do winnicy "długowąsego Władka" (Nagybajuszú Laci Pinceje), gdzie kosztowaliśmy mocno niestandardowe pomarańczowe wina. Mam nadzieję, że będzie dane mi skosztować więcej jego win, bo z pewnością są one równie intrygujące.

 

A muzyka ciągle gra (mat. własny)

Na sam koniec, w połowie nocy zeszliśmy do Somlói Apátsági Pince, gdzie spotkałem się z Piotrem Wdowiakiem z bloga Z winem do kina, gdzie długo dyskutowaliśmy o winach Zoltána i oprócz kosztowania całej oferty, dostaliśmy do skosztowania coś wyjątkowego - wino z jednego krzewu, który liczy sobie kilkaset lat i nie wiadomo, co to za szczep. Powoli zaczęło robić się widno, zbliżała się też godzina odjazdu naszego pociągu, dlatego też ze smutkiem musieliśmy opuścić Somló, choć wiem, że wkrótce tu wrócimy. A z całej imprezy zapamiętam niesamowitą gościnność, pracowitych winiarzy, i wielu zapaleńców, którzy powodują, że o tutejszych trunkach będzie jeszcze głośno.

Rzadko kiedy tacy winiarze pojawiają się w Budapeszcie. Ich win nie znajdziemy na sklepowych półkach, a jeśli chcemy ich skosztować, to albo musimy wybrać się do najlepszych restauracji w mieście, albo też trzeba się wybrać na górę, gdzie powstają. Charakteryzuje je jedna rzecz - nie są tanie. Mało kto sięgnie po butelkę za ponad 70 zł w kraju, gdzie przywoite wino od dobrego producenta kosztuje w granicach 20-40 złotych. A wczorajsza degustacja to była prawdziwa okazja - możliwość spróbowania 8 win w cenie niecałych 50 złotych (3500 HUF). Podczas degustacji Stephan opowiadał jak z kierowcy testowego zostać winiarzem i w jaki sposób trafił na Somló oraz odpowiadał na pytania zgromadzonych. W międzyczasie degustowaliśmy owoce rąk jego pracy, podane w trochę chaotycznym porządku (nawet zapowiadana lista win się zmieniła bo akurat Stephan zapakował coś innego...). Zaczęliśmy od Juhfarka 2013. Z początku daje się poznać jako niepozorne wino o jasnozłotej barwie i bardzo delikatnym nosie, w którym wyczujemy nieco nut kremowych, cytrusy, miód, suszone owoce a nawet wanilię. W ustach bardzo przyjemna, wyraźna kwasowość, nuty cytrusowe, jednocześnie jest to bardzo krągłe, lekkie. Zauważalna jest tu mineralność Somló, w tle delikatna goryczka, nieco suszonych owoców, w finiszu wyczuwalne nuty zielonego jabłka. Dla mnie: ****. Dobry początek.

Drugim podanym winem było Hárslevelű 2013. Mamy tu jasnozłotą barwę, w nosie wyraźne nuty suszonych owoców, wyczuwalną pikantność i typowe dla szczepu aromaty kwiatowe. W ustach jest natomiast zielone, wyraźnie kwasowe, na pierwszy plan wysuwają się nuty trawiaste, cytrusowe. Dalej pojawia się delikatna goryczka i nieco nut jabłkowych. Bardziej płaskie i mniej emocjonujące od poprzednika, choć wciąż to eleganckie wino. Ocena: ***. Kolejnym trunkiem, który zagościł w naszych kieliszkach było Chardonnay 2013. Jasnozłota barwa, w nosie nuty kremowe, cytrusowe, owoce egzontyczne. W ustach przyjemna kwasowość, wyczuwalna mineralność, świeżość. Zielone, pikantne. Na lato w sam raz. Ocena: ***/****. Do połowy degustacji dobrnęliśmy wraz z Nászéjszakák Bora 2013. Jest to kupaż Juhfarka, Olaszrizlinga i Furminta o jasnozłotej barwie, w nosie złożone, mamy tu zarówno nuty cytrusowe, jak i kremowe, dymne, suszone owoce i brzoskwinię. W ustach burza owoców, aromaty kwiatowe, trawy, miód, suszone owoce i cytrusy. Ekstraktywne, wyraźnie wyczuwalna goryczka, na finiszu wyraźnie wyczuwalne nuty migdałów. Świetne wino. Ocena: ****. Następnie płynnie przeszliśmy do Nászéjszakák Bora 2011. Wino to ma bladozłotą barwę, w nosie wyczuwalne aromaty zielonego jabłka oraz nuty kwiatowe, miodowe, suszonych owoców, moreli. W ustach wyczuwalna lekka kwasowość, nuty owocowe - zielonego jabłka, pigwy, gruszki. Mamy też niewielką słodycz oraz lekką goryczkę i nuty migdałów. Jedynie o cień gorsze od swojego poprzednika. Ocena: ****. Kolejne podane wino, to Juhfark 2011. Pamiętając pierwsze wino oczekiwałem czegoś ciekawego... i się nie zawiodłem. Wino to posiada jasnozłotą barwę, w nosie pojawiają się nuty mineralne, kremowe, nieco cytrusów oraz nuty zielonych owoców. W ustach wyraźna kwasowość którą balansuje delikatna słodycz, oleistość, jest to krągłe, ekstraktywne wino oraz delikatne cytrusy. Na finiszu migdały. Eleganckie, złożone wino. Zdecydowanie najlepsze wino degustacji. Ocena: ****/*****.

 Na sam koniec otrzymaliśmy do degustacji dwa Olaszrizlingi. Rocznik 2013 posiada bladozieloną barwę, w nosie wyczuwalne są typowe dla tego szczepu nuty cytrysowe, trawy oraz pikantne. W ustach pojawia się słodycz (i to nie tylko ta z ekstraktu, a cukier resztkowy - mamy tu bowiem wino półwytrawne), delikatną kwasowość, nieco nut zielonych, cytrusy, agrest, dalej natomiast pojawiają się nuty gruszki, jabłka i pigwy oraz miód, które sprawiają, że wino to jest bardzo, ale to bardzo pijalne. Moim zdaniem do Juhfarka mu trochę brakuje, ale i tak jest to świetny wybór. Ocena: ****. Rocznik 2009, posiadający jasnozłotą barwę zaskoczył nas nieco nieprzyjemnymi nutami pleśni, warzywnymi, także jakby nieco zjełczałego masła, dopiero za nimi wyhaczyłem nieco nut cytrusowych. Pytanie na ile była to kwestia butelki? Trudno powiedzieć. W ustach poprawne, wyczuwalna delikatna słodycz, cytrusów, trawy, w tle lekka goryczka a na finiszu zielone jabłko. Gdyby nie ten nieprzyjemny nos, to byłoby to wino podobnego poziomu, co jego poprzednik. Ocena: ***. Sam nie mogłem się nie skusić i zakupiłem Juhfarka 2011. Ze Stephanem zaś zamieniłem parę słów i choć muszę przyznać - nie jest to łatwa do scharakteryzowania i zaszeregowania figura, to wina tworzy wspaniałe, a i humor ma nieprzeciętny. Być może kiedyś trafi się importer, który będzie chciał sprowadzić te wina, nawet pomimo ich wysokiej ceny. Degustowałem w sklepie Borháló Liget na koszt własny.

Przyszedł czas, aby przedstawić też innych producentów z Somló - w największym stopniu na to zasługują. Tym razem będzie mowa o naprawdę mikroskopijnej produkcji - Barnabás Tóth gospodaruje na zaledwie 0,6 ha działce na południowym stoczu góry Somló, w stanowisku Aranyhegy Dűlő. Rocznie powstaje zaledwie około 2500 butelek, w dwóch wariantach jednoszczepowych - Furminta i Hárslevelű. Winnica powstała w 2000 roku, jednak pierwsze kilka lat wypuszczano wina wraz z innymi lokalnymi winiarzami jak Károly Kolonics, Stefan Spiegelberg oraz József Laposa. Od 2013 roku zapadła decyzja o samodzielnej produkcji i od tej pory wina powstają pod obecną nazwą Barnabás Pince. W tym samym roku Hárslevelű 2011 dostało się do pierwszej 100 najlepszych win rankingu gazety Népszabadság, zajmując zaszczytne 5 miejsce w kategorii białych win wytrawnych.

 

Takie skarby tylko na górze Somló (fot. własna)

Do degustacji podano dwa wina: Nagy-Somlói Hárslevelű 2013 oraz Furmint 2013. Pierwsze z nich, czyli Hárslevelű 2013 posiada jasnozłotą barwę. W nosie wyczuwalne są suszone owoce, kwiaty, miód, w ustach mamy solidnie zaznaczoną kwasowość, w tle pojawiają się nuty cytrusów, brzoskwinii oraz suszonych owoców oraz wanilii. Bardzo ekstraktywne, ma charakter. Długi finisz z nutą suszonej śliwki. Ocena: ***/****. Furmint 2013 to wino nieco inne - tu również mamy jasnozłotą barwę, w nosie także suszone owoce, nuty dymne, pikantne. W ustach znacznie bardziej wyczuwalna mineralność, większa kwasowość, w tle suszone owoce, figa, pigwa, pojawia się także wanilia, jest też trochę nut zielonych, pikantnych. Bardziej poważne od swojego poprzednika - na mnie wywarło ciut lepsze wrażenie. Ocena: ***/****. Obydwa wina spędziły 15 miesięcy w beczkach dębowych. Proszę, wyrwijcie się czasem poza Budapeszt, Eger czy Tokaj - Somló czeka na Was z niesamowitymi skarbami...

 

Jedna z najlepszych parceli na górze (fot. z facebooka winnicy)

To była już kolejna z degustacji, na które czeka się miesiącami. Somló - zaklęta góra, wygasły wulkan, który pobudza wyobraźnie, miejsce, w którym powstają piękne - i jedyne w swoim rodzaju wina. Trudno ją do czegokolwiek porównać - a jeśli już, to w skali Węgier najbliższymi - i jedynymi krewnymi dla Somló są Tokaj i Badacsony. Wszystkie trzy jako wytwór działalności wulkanicznej, jednakże jest zasadnicza różnica, która je dzieli. W Somló nie ma wody. Nie ma ani życiodajnego Bodrogu, który wielce przyczynia się do powstania aszú, nie ma też Balatonu, który mocno wpływa na lokalny mikroklimat Badacsony. Jest tylko góra. Ale jaka!

 

Wujaszek Béla na fasadzie Hotelu (fot. własna)

Punktualnie o godzinie 13 pojawiłem się w budynku Danubius Hotel Gellért, gdzie w jednej z sal czekały stoiska z wystawcami. Prawdę powiedziawszy, spodziewałem się więcej z nich - część nie dojechała, a część dotarła nieco później. Generalnie rzecz biorąc wszyscy się zmieścili, choć czasem pojawiały się kolejki przy stoiskach. Cieszy duży udział małych producentów, których w innym przypadku ciężko byłoby spotkać - większość winnic zajmuje powierzchnię mniejszą, niż 2 ha, i to właśnie od nich pochodzą najciekawsze wina. Pewnym smutnym faktem był brak zaproszenia dla Stefana Spiegelberga - spowodowany brakiem współpracy pomiędzy nim, a organizującym imprezę sklepem Somlói Borok Boltja.

 

Wielkich tłumów nie zaobserwowano (fot, własna)

W przeciągu 7 godzin trwania imprezy udało mi się zdegustować ponad 70 win, w zdecydowanej większości białych, choć pojawiły się 2 czerwone (oba ze szczepu Syrah). Dominował Furmint, Olaszrizling, okręt flagowy Somló, czyli Juhfark, oraz Hárslevelű. Ja zaś dziś przedstawię 5 trunków, które najbardziej mi zapadły w pamięć. Każde z nich na swój sposób inne, każde wyjątkowe. Pierwszym z nich jest Juhfark 2013 z Szalai Pince. Jest to niewielka, bo zaledwie dwuhektarowa winnica, ich wina charakteryzują się niesamowitym stosunkiem jakości do ceny! Co zaś dotyczy się tego Juhfarka, to jest on dla mnie esencją Somló. Barwa jasnozłota, w nosie wyczuwalne nuty maślane, oleiste, nieco cytrusów w tle, w ustach bardzo wyczuwalna mineralność, potężna (ponad 9 g/l!) kwasowość, świetna struktura, wanilia, w tle nuty cytrusów. Spędziło rok w beczce. Świetne. Ocena: ****.

 

Juhfark, czyli gwiazda wieczoru (fot. własna)

Kolejnym wybranym przeze mnie winem jest Olaszrizling 2015 z Tóth Pince. Tutaj mamy do czynienia z naprawdę mikroskopijną produkcją, bo cała powierzchnia winnicy to zaledwie 0,6 ha, na których jest posadzone około 4000 krzewów. Co zaś tyczy się tego wina - jest to jeszcze zaledwie próbka z beczki, wino to zostanie zabutelkowane za około tydzień. Wyróżnia się bladożółtą barwą, w nosie wyczuwalne nuty kwiatowe, banana, cyttusów. W ustach lekkie, łagodne, jednocześnie świeże. Nuty banana ponownie wysuwają się na pierwszy plan, w tle nieco nut miodowych. Przekonujące. Ocena: ****.

 

Bazalt. Bez niego nie byłoby tej imprezy (fot. własna) 

Trzecim winem, które zdecydowanie przekonało mnie do siebie było Csakzsak 2016 od Nagybajusú Jász Laci Pinceje. Jest równie wyjątkowe, co jego twórca, długowąsy László Jász. Jest tu bowiem mowa o winie pomarańczowym - które spędziło 60 dni fermentując "na skórkach". Stąd też pomarańczowo-miedziana barwa, w nosie wyczuwalne nuty gruszki, pigwy, ale też cytrusy. W ustach wyjątkowo ekstraktywne, o łagodnej, acz wyczuwalnej kwasowości, przyjemnych nutach gruszki oraz suszonych owoców. Długi, przyjemny finisz. Jest to kupaż oparty na Olaszrizlingu i Szürkebarátcie z niewielką domieszką innych szczepów. Do kontemplacji. Ocena: ****.

 

Piękne wina, jeszcze spod ręki wujaszka Béli (fot. własna)

Następnym, przedostatnim już winem, które chciałbym polecić jest Furmint 2007 od Fekete Pince. Do niedawna zawiadywał nią wujaszek Béla, czyli Béla Fekete, który od ponad trzydziestu lat jest pionierem zmian, modernizacji i dążenia do doskonałości na górze Somló. Był on równocześnie gościem honorowym całej imprezy. Jego wino posiada głęboką, złotą barwę, w nosie wyczuwalny jest botrytis, nuty kremowe, miód oraz mango. W ustach burza owoców, mango, ananas, pigwa, potężna kwasowość, w tle nuty wanilii, suszonych owoców. Bardzo wyraźnie podkreślona mineralność. Piękne wino, które pomimo swego wieku wciąż sprawia pijącym wiele radości. Ocena: ****.

 

Bazalt pod każdą postacią. Nawet w formie krzyżówki (fot. własna)

Piątym i ostatnim winem, które chcę polecić  to Bazalt Chill Olaszrizling 2015 z St. Margit Pincészet. Jest to kolejne wino pomarańczowe, lecz tym razem spędziło 3 miesiące "na skórkach". Za jego powstaniem stał, a jakżeby inaczej - długowąsy László Jász. Piękna, pomarańczowo-miedziana barwa, w nosie złożone - cytrusy, pigwa, a także nuty maślane. W ustach bardzo ekstraktywne, pojawia się łagodna, wynikająca z dużej zawartości polifenoli goryczka, pigwa, nieco nut suszonych owoców oraz cytrusy. To wszystko podkreślone przyjemną, acz nienachalną kwasowością. Hedonizm. Ocena: ****.

 

Do zobaczenia za rok! (fot. własna)

 

Ta degustacja pokazała, że Somló to ziemia wspaniałych możliwości. Powstają tu wina w różnorodnych stylach, od lekkich, bo potężne, ekstraktywne trunki, które będą pięknie dojrzewać przez następne lata. Spytałem jednego z winiarzy, czy nie chciałby powiększyć swojej winnicy, na co ten mi odparł - Koszt jednego hektara w tej okolicy to 20 milionów forintów (ok. 275 tys. PLN). Oznacza to, że ta inwestycja praktycznie nie zwróciłaby się za mojego życia - a innych, gorszych gruntów nie chcę kupować... - W ten sposób można zrozumieć, dlaczego Somló zostanie raczej ziemią mikroproducentów - ale to chyba dobrze, bo nie straci swojego charakteru, którego oprócz wyjątkowej ziemi nadają mu tamtejsi ludzie. I to jest największy, wciąż nie odkryty skarb tej góry.